[Buyer Guide] หัวใจสำคัญที่แท้จริงของ PC สำหรับผมแอด KBenZ ขอบอกเลยว่าไม่ใช่ CPU ไม่ใช่ GPU หรือ RAM หากแต่เป็น Power Supply (PSU) ต่างหาก ซึ่งเป็นอุปกรณ์แปลงไฟบ้านให้จ่ายไฟในเครื่อง PC ของเราได้นั้นเอง อีกทั้งเป็นอุปกรณ์ที่หากเลือกใช้ผิดสเปก หรือไม่สนใจ “สัญญาณ” อันตรายจากตัว PSU ก็เตรียมบอกลา PC ทั้งชุดของเราได้เลย (ลาก RAM ไปด้วยคือหนังชีวิตแน่)
วันนี้เรามี Buyer Guide มาแนะนำวิธีเช็คสภาพและเลือกซื้อ PSU เอาแบบที่เข้าใจง่ายที่สุด และจำไปอีกนาน ผ่านเหตุการณ์ที่ผมเจอเองเมื่อปีที่แล้ว
ในตอนที่ประกอบ PC ครั้งแรง ตอนนั้นเลือกจัดสเปก Intel Core i9-14900K + DDR5 32GB (16GBx2) + Intel Arc B580 แน่นอนว่าใช้ซีพียูระดับ i9-14900K ก็ต้องใช้ PSU ที่มีขนาดใหญ่หน่อย จึงเลือกเป็น PSU ขนาด 850W เอาแบบมีมาตรฐาน 80 Plus Gold ด้วย ซึ่งตามสเปกแล้วใช้แค่ 600W ถึง 750W ก็ได้ แต่เพื่อความสบายใจเลยใช้เป็น 850W ไปเลย ผนวกกับในอนาคตก็มีแผนใช้ RTX 5060 Ti ด้วยนั้นเอง
ลองเช็คขนาด PSU ตามที่สเปกที่ใช้ได้ผ่านเว็บ https://www.coolermaster.com/th-th/power-supply-calculator/
หลังใช้งานมากว่า 3 ปีอย่างราบรื่น (RTX ไม่ได้ซื่้อสักที…) จนเมื่อต้นเดือนมกราคมที่ผ่านมา PC สุดรักที่จัดสเปกและประกอบมากับมือ เกิดมีปัญหา “Restart” บ่อยครั้ง โดยเฉพาะตอนเล่นเกม จากแรก ๆ แค่บ่อยครั้ง แต่ต่อมาก็กลายเป็นทุกครั้งเลย แค่หน้า Loading ตอนเข้าเกม ตัว PC ก็ Restart ทันที บางครั้งก็ Shutdown ไปเลยก็มี จนหลัง ๆ ถึงขั้นเปิดเครื่องไม่ติดแล้ว
ในตอนที่ Restart บ่อย ๆ นั้น ก็ได้เห็นข้อความ Stop Code (ตอนจอดำ) ที่แสดงไว้เลยว่า “DPC_WATCHDOG_VIOLATION (0x133)” เป็นอันรู้กันคือ Hardware ภายในมีปัญหาแล้ว พอลองไล่เช็คก็รู้เลยว่าเป็นที่ PSU
ถามว่ารู้ได้ยังไง ก็ลองเช็คที่ Windows Event Viewer (ไว้บอก List เหตุผิดปกติของ PC โดยเฉพาะ) ผ่าน Computer Management > Event Viewer จากนั้นก็ดูที่ส่วน “Critical” ก็เจอข้อความแจ้งเตือนนับไม่ถ้วนเลยว่า
“Kernel-Power Event ID 41: The system has rebooted without cleanly shutting down first”
แปลได้ว่า “ระบบได้รีสตาร์ทโดยไม่ได้ปิดอย่างถูกต้อง” ซึ่งพอหาข้อมูลเพิ่มเติมดู ก็รู้เลยว่าเป็นอาการที่ระบบ Shutdown หรือ Restart โดยไม่คาดคิด เนื่องจากไฟดับ กำลังไฟไม่เพียงพอ หรือ Hardware ชำรุด
**อนึ่ง หากคอมฯ ใครขึ้นเตือน Critical ให้รีบเช็ค Hardware ภายในด่วน ๆ เลย อย่าปล่อยไว้เด็ดขาด**
ชัดเจนว่า PSU มีปัญหาแน่ ๆ แต่เพื่อความชัวร์อีก ลองใช้โปรแกรม HWMonitor แล้วดูในส่วน Voltages เช็คตัวเลขจ่ายไฟทั้ง 12V , 5V และ 3.3V ก็พบเลยว่ามีตัวเลขต่ำกว่าเกณฑ์ทั้งหมด อย่าง 12V ก็จ่ายแค่ 11.2V ตัว 5V จ่ายแค่ 4.6V และ 3.3V ก็เหลือ 2V กว่า ๆ เป็นสัญญาณ 100% แล้วว่า “เปลี่ยน PSU เดี๋ยวนี้ !!”
ส่วนเกณฑ์ที่ว่าคือยังไง ก็อ้างอิงจาก DC Voltage Regulation – REQUIRED ของ Intel ที่ว่าด้วยความคลาดเคลื่อนของแรงดันไฟฟ้าทั้ง 12V , 5V , 3.3V ซึ่ง PSU ควรจ่ายไฟได้ไม่ต่ำกว่าและมากกว่าตามนี้
ดูง่าย ๆ เลย หาก PSU ของเราจ่ายไฟ 12V ต่ำกว่า 11.20V หรือจ่ายเกิน 12.60V คือผิดปกติแล้ว อีกตัวก็ 5V หากจ่ายต่ำกว่า 4.75V หรือจ่ายเกิน 5.25V ก็เตรียมเปลี่ยน PSU โดยไว เท่ากับว่า PSU ไม่จำเป็นต้องจ่ายไฟเป๊ะที่ 12V , 5V , 3.3V ขอแค่ไม่ต่ำกว่าหรือมากกว่า (+5%/-7%) เป็นพอ
สุดท้ายแล้วก็ยอมซื้อ PSU ใหม่ โดยใช้เกณฑ์แบบง่าย ๆ ตามเดิม ด้วยการดูที่สเปก CPU กับการ์ดจอเป็นหลัก แล้วดูค่า TDP (Thermal Design Power) หรืออัตราการใช้พลังงานสูงสุด เช่น Intel Core i9-14900K ลองเช็คใน เว็บรายละเอียกสเปกของ Intel แล้วดูที่ค่า TDP ก็พบค่าสูงสุดอยู่ที่ 253W
ต่อด้วยการ์ดจอที่ใช้คือ Intel Arc B580 ก็พบค่า TDP สูงสุดอยู่ที่ 190W พอรวมกับ CPU ก็ได้เป็น 443W ผนวกกับ RAM ขนาด 32GB และ SSD 2TB (1TB x 2) รวมถึงพัดลมและไฟ RGB ที่มีทั้งหมด ก็ตีรวม ๆ เป็น 500W ไปเลย ฉะนั้นควรเลือกที่ 600W หรือ 750W แต่ตอนนั้นเลือก 850W เผื่ออัปเกรดสเปกคอมฯ ในอนาคต
จนตอนนี้ 850W ไปสวรรค์แล้ว ซื้อใหม่ก็เลือก PSU ขนาด 1000W ไปเลย และมีมาตรฐาน 80 Plus ระดับ Platinum เอาจริง ๆ ถือว่าสูงเกินสเปกที่ใช้มาก ๆ ตัว PSU ขนาด 850W พร้อม 80 Plus Gold ที่ใช้ก่อนหน้า ก็เพียงพอสุด ๆ แล้ว และไม่ใช่แบรนด์ไก่กาเลยด้วย (ราคาประมาณ 3,7XX) แถมเพิ่งใช้ได้แค่ 3 ปีกว่า ๆ แต่มันมีสาเหตุ เดี๋ยวมาบอกในช่วงท้าย…
แล้วมาตรฐาน 80 Plus คืออะไร ? เอาแบบสั้น ๆ คือ “ตรารับรอง” รับรองประสิทธิภาพของ PSU ว่าจ่ายได้เสถียรและประหยัดค่าไฟมากแค่ไหน เน้นจาก 3 ช่วงโหลดใช้ไฟที่ 20% , 50 % และ 100 % (เวลาเล่นเกมก็เต็มร้อย) แน่นอนว่ายิ่งสูงก็ยิ่งดี เพราะมีการสูญเสียพลังงานจากการแปลงกระแสน้อยลงตาม จะได้จ่ายค่าไฟคุ้ม ๆ ด้วย ส่วนตรา 80 Plus ก็มีแบ่งเป็นระดับเริ่มต้นถึงสูงสุดตามนี้ (อ้างอิงจาก 230V Internal Redundant กับช่วงโหลดที่ 50%)
- 80 Plus (80%)
- 80 Plus Bronze (85%)
- 80 Plus Silver (89%)
- 80 Plus Gold (92%)
- 80 Plus Platinum (94%)
- 80 Plus Titanium (96%)
- 80 Plus Ruby (96.5%)
สำหรับ 80 Plus Ruby จัดเป็นมาตรฐาน PSU ใหม่ล่าสุด และเป็นระดับ Top สุดในปัจจุบัน ระดับที่เอาไปใช้กับเครื่องเซิฟเวอร์เลยครับ
ปลั๊กไฟคือจุดเริ่มต้น
มาถึงส่วนสุดท้ายแล้ว ว่าอะไรทำให้ PSU ขนาด 850W พร้อม 80 Plus Gold ของผม เกิดจ่ายไฟ 12V , 5V , 3.3V ได้ต่ำกว่าเกณฑ์ จนต้องเปลี่ยนใหม่ทั้งที่ใช้ไปประมาณ 3 ปี ยังไม่หมดประกันด้วยซ้ำ คำตอบแบบที่คาดไว้คือ “ปลั๊กไฟ” หรือรางปลั๊กไฟที่ใช้ ซึ่งใช้แบบต่อพ่วงกันถึง 3 ตัว !!
ใช่ครับฟังไม่ผิด…ใช้รางปลั๊กไฟถึง 3 ราง ต่อยาว ๆ อ้อมไปรอบ ๆ ห้องเพื่อความเรียบร้อย สืบเนื่องจากรางปลั๊กไฟหลักที่ใช้ มีความยาวสายไฟแค่ 3 เมตร และโต๊ะคอมฯ ก็อยู่ห่างจากเต้ารับสายไฟกว่า 10 เมตร หากต่อแบบตัดกลางห้องก็ใช้รางปลั๊กไฟตัวเดียวได้อยู่ แต่เคยสะดุดไปที เลยต้องต่อไฟแบบอ้อม ๆ นั้นเอง เป็นเหตุให้ใช้รางปลั๊กไฟหลายตัว
ปัญหาคือคอมฯ ที่ใช้ มีสองหน้าจอ มีเราเตอร์ มี Hub HDD ต่อแยก มีแท่นชาร์จมือถือสองตัว มีเครื่องกรองอากาศ มีพัดลม และมีต่อไฟให้โน้ตบุ๊กเครื่องหนึ่งด้วย ทั้งหมดต่อผ่านรางปลั๊กไฟถึง 3 ราง แล้วเสียบไฟที่เต้ารับเพียงช่องเดียว แถมก็ใช้มา 3 ปีแล้ว อีกทั้งยังไม่ได้เช็คเลยว่า รางปลั๊กไฟที่เอามาต่อพ่วงรองรับกำลังไฟได้กี่วัตต์ (W) เผลอ ๆ อาจไม่ถึงมาตรฐาน 2,300W ด้วยซ้ำ
ฉะนั้นหากใครจะเลือกรางปลั๊กไฟสำหรับต่อ PC จริง ๆ และมีอุปกรณ์ต่อพ่วงจำนวนมาก ก็ควรดูสเปกรางปลั๊กไฟให้ดีเลย กับความยาวของสายไฟที่ให้มา เป็นไปได้ควรเลือกที่ 2,500W ขึ้นไป และควรดูเรื่องระยะห่างของโต้ะคอมฯ กับเต้ารับสายไฟในบ้านด้วย จะได้เลือกความยาวสายของรางปลั๊กไฟได้เหมาะสม ไม่ใช่มาต่อเป็น Combo ถึง 3 ตัวแบบผมนะครับ อย่าหาทำเด็ดขาด
ส่วนที่เลือก PSU ถึง 1000W ก็ไว้เผื่อมีโอกาสอัปเกรดการ์ดจออีกเช่นกัน อาทิ RTX 5080 หรือ RTX 6080 ในอนาคต ส่วนรางปลั๊กไฟก็ใช้แบบที่มีสายยาวถึง 10 เมตร กับมี 6 ช่อง ต่อลากอ้อมยาวมาที่โต้ะคอมฯ ตัวเดียวเลย ไม่มีต่อพ่วง 3 เหมือนก่อนแล้ว อ่อ รองรับกำลังไฟที่ 4500W ครับ
